TENS Cihazı Nedir, Nasıl Kullanılır? Genel Kullanım Adımları
TENS cihazının ne olduğu, kutudan çıkanlar ve genel kullanım adımları; ayarların neden kılavuza ve hekim ya da fizyoterapist yönlendirmesine göre yapılması gerektiği.
TENS, İngilizce “Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation” ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede “ciltten (transkutanöz) elektriksel sinir uyarımı” olarak geçer. TENS cihazı, cilde yapıştırılan elektrotlar aracılığıyla hafif elektrik uyarısı veren küçük bir cihazdır.
Hangi durumda, hangi programla, pedlerin nereye yerleştirileceği ve ne kadar süre kullanılacağına hekiminiz ya da fizyoterapistiniz karar verir. Bu rehber, cihazın genel kullanım mantığını anlatır; ayrıntılar için her zaman cihazınızın kullanım kılavuzunu esas alın.
TENS cihazının parçaları
- Cihaz gövdesi: Ekran, açma-kapama tuşu, program ve şiddet tuşları bulunur. Çoğu ev tipi cihaz 2 kanallıdır.
- Kablo: Bir ucu cihazın kanal girişine (jak), diğer ucu pedlere takılır. Ayrıntılar TENS kablosu ve uyumluluk rehberimizde.
- Elektrotlar (pedler): Cilde yapışan, uyarıyı cilde ileten kendinden yapışkanlı pedler. Kablolu, çıtçıtlı ya da cihaza özel olabilir.
- Güç: Pil ya da dahili şarjlı batarya.
Kullanmadan önce
- Kılavuzu okuyun: Özellikle güvenlik uyarıları, program listesi ve ped yerleşim şemaları bölümlerini dikkatle okuyun.
- Hekiminize ya da fizyoterapistinize danışın: Cihazı kullanmanızın sizin için uygun olup olmadığını, hangi programı ve yerleşimi kullanacağınızı onlara sorun.
- Güvenlik uyarılarını gözden geçirin: Kullanım kılavuzlarında yer alan yaygın uyarıları TENS cihazı güvenli kullanım rehberimizde topladık.
- Pil ya da şarjı kontrol edin.
Genel kullanım adımları
- Cihazın kapalı olduğundan emin olun.
- Cildi hazırlayın: Pedlerin yapışacağı bölgeyi temizleyip kurulayın; krem ya da losyon sürmeyin. Tahriş olmuş ya da yaralı cilde ped yapıştırmayın.
- Kabloyu pedlere ve cihaza takın: Pin ya da çıtçıt bağlantısının tam oturduğunu kontrol edin.
- Pedleri yerleştirin: Size önerilen bölgelere, birbirine değmeyecek şekilde yapıştırın ve tüm yüzeylerinin cilde temas ettiğinden emin olun.
- Cihazı açın ve programı seçin: Size önerilen programı kılavuzdaki anlatıma göre seçin.
- Şiddeti yavaşça artırın: En düşük seviyeden başlayın ve kılavuzda anlatıldığı gibi, rahatsızlık vermeyen bir seviyeye kadar kademeli olarak yükseltin. 2 kanallı cihazlarda her kanalın şiddeti genellikle ayrı ayarlanır.
- Süreye uyun: Önerilen süreyi aşmayın. Birçok cihazda program süresi bitince cihaz kendiliğinden durur.
- Bitirirken: Önce cihazı kapatın, sonra pedleri kenarından tutarak çıkarın ve koruyucu filmlerine geri yapıştırın.
Kullanım sırasında rahatsızlık, ciltte yanma hissi ya da beklenmedik bir his olursa cihazı hemen kapatın ve hekiminize danışın.
İlk kullanımda
Cihazı ilk kez kullanırken acele etmeyin. Mümkünse ilk uygulamayı fizyoterapistinizin yanında yapın ya da size gösterilen ped yerleşimini fotoğrafla veya çizimle not alın; evde aynı yerleşimi tekrar uygulamak böylece kolaylaşır. Ekranda hangi simgenin neyi gösterdiğini kılavuzdan öğrenin, şiddeti artırma ve azaltma tuşlarının yerini kullanım başlamadan önce tanıyın. Kullanımı sakin bir ortamda, oturarak ya da uzanarak, cihazı rahatça kapatabileceğiniz bir konumda yapın.
Program, frekans ve şiddet ne demek?
| Terim | Kısaca |
|---|---|
| Program | Üreticinin önceden ayarladığı uyarı biçimi; numarası ya da adı ekranda görünür |
| Şiddet (yoğunluk) | Uyarının ne kadar güçlü hissedileceği; kullanıcı tarafından tuşlarla ayarlanır |
| Frekans (Hz) | Saniyedeki uyarı sayısı; çoğu ev tipi cihazda programın içinde hazır gelir |
| Darbe genişliği (µs) | Her bir uyarının süresi; bazı cihazlarda manuel ayarlanabilir |
| Kanal | Bir çift pede bağlanan bağımsız çıkış |
Frekans ve darbe genişliği gibi ayarları manuel değiştirebilen cihazlarda hangi değerlerin kullanılacağını fizyoterapistinize ya da hekiminize sorun; kendi başınıza deneme yapmayın.
TENS ile EMS aynı şey mi?
Değil. İkisi de pedlerle elektriksel uyarı verir; ancak TENS uyarıyı sinirlere, EMS ise kasın kasılmasına yönelik verir. Bazı cihazlar iki program grubunu birlikte sunar. Farkı TENS ve EMS farkı rehberimizde anlattık.
Bakım ve saklama
- Cihazı nemden, sudan ve doğrudan güneşten uzak tutun.
- Uzun süre kullanmayacaksanız pilleri çıkarın.
- Kabloları sıkı sarmayın, bükmeyin; kablo kopmalarının büyük kısmı bükülme noktalarında olur.
- Pedleri koruyucu filmlerine geri yapıştırıp paketinde saklayın. Ayrıntılar TENS pedi kullanımı ve saklanması rehberimizde.
Sık yapılan hatalar
- Cihaz açıkken pedleri takıp çıkarmak
- Şiddeti ilk anda yüksek seviyeye getirmek
- Kılavuzu okumadan program denemek
- Yapışkanlığını kaybetmiş pedle kullanmaya devam etmek
- Önerilen süreyi aşmak
Henüz bir cihazınız yoksa
Evde kullanım için taşınabilir modelleri TENS cihazı kategorimizde, ayak tabanına yönelik modelleri terlikli TENS cihazı bölümünde bulabilirsiniz. Seçim kriterleri için TENS cihazı nasıl seçilir rehberimize ya da TENS seçim sihirbazına bakın. Kullanımla ilgili sorularınız için bize telefonla ya da WhatsApp'tan ulaşabilirsiniz.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; TENS cihazınızı hangi durumda, nasıl ve ne kadar süre kullanacağınızı mutlaka hekiminize ya da fizyoterapistinize danışın ve cihazınızın kullanım kılavuzunu okuyun.
Sık sorulan sorular
TENS cihazı ne işe yarar?
TENS cihazı, cilde yapıştırılan elektrotlar aracılığıyla hafif elektrik uyarısı veren bir cihazdır. Hangi durumda, hangi programla ve ne kadar süre kullanılacağına hekiminiz ya da fizyoterapistiniz karar verir.
TENS cihazının şiddetini ne kadar açmalıyım?
En düşük seviyeden başlayıp kılavuzda anlatıldığı gibi kademeli olarak, rahatsızlık vermeyen bir seviyeye kadar artırın. Size uygun ayarı fizyoterapistinize ya da hekiminize sorun.
Pedleri nereye yapıştırmalıyım?
Ped yerleşimini hekiminiz ya da fizyoterapistiniz belirler. Cihazınızın kılavuzundaki yerleşim şemaları da yol gösterebilir; kılavuzdaki uyarılarda belirtilen bölgelere ped yapıştırmayın.
TENS cihazını ne kadar süre kullanabilirim?
Kullanım süresi programa ve size verilen öneriye göre değişir. Hekiminizin ya da fizyoterapistinizin önerdiği süreye ve kılavuzdaki bilgilere uyun.